ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ સાથેની આ સૂચિત પહેલનો ઉદ્દેશ્ય બૌદ્ધ વારસાને પ્રોત્સાહન આપવા, આંતરરાષ્ટ્રીય મુલાકાતીઓને આકર્ષવા અને પ્રવાસન, રોકાણ તથા સ્થાનિક રોજગારી માટે નવી તકો ઊભી કરવાનો છે.
અમદાવાદ, ગાંધીનગર, ગુજરાત: બૌદ્ધ ધર્મના સિદ્ધાંતો પર ધમ્મ અને શાંતિના પ્રસાર સાથે સંકળાયેલી સંસ્થા, સંઘકાય ફાઉન્ડેશને ગુજરાત સરકારના પ્રવાસન વિભાગ અને ગુજરાત ટુરિઝમની ભાગીદારીમાં ‘ગુજરાત બુદ્ધિસ્ટ હેરિટેજ એન્ડ ગ્લોબલ બુદ્ધિસ્ટ ટુરિઝમ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલ’ની સ્થાપનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ સૂચિત કાઉન્સિલનો ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતના બૌદ્ધ વારસાના જતન અને સંવર્ધન પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો અને રાજ્યને બૌદ્ધ તીર્થયાત્રા, હેરિટેજ ટુરિઝમ, સંશોધન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન માટેના ગંતવ્ય તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે.
તાજેતરમાં સંઘકાય ફાઉન્ડેશન દ્વારા ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ અને ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ મંત્રાલય હેઠળના ઇન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કન્ફેડરેશનના સહયોગથી ગુજરાતમાં બૌદ્ધ વારસા પર આયોજિત 7મી આંતરરાષ્ટ્રીય બૌદ્ધ પરિષદના સફળ સમાપન બાદ આ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
સૂચિત કાઉન્સિલની પરિકલ્પના હેરિટેજ સંરક્ષણ, પુરાતત્વીય વિકાસ, આંતરરાષ્ટ્રીય બૌદ્ધ પ્રવાસન, પ્રવાસન માળખાગત સુવિધાઓ અને રોકાણ, શૈક્ષણિક સંશોધન, સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન અને શાંતિ પહેલ માટેના મંચ તરીકે કરવામાં આવી છે. તે ગુજરાતના હેરિટેજ સ્થળોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રમોટ કરવા બૌદ્ધ દેશો અને સંસ્થાઓ સાથે સહયોગની સુવિધા પણ પૂરી પાડશે. આ પ્રસ્તાવ ગુજરાત સરકારની વિચારણા અને મંજૂરીને આધીન છે.
ગુજરાત બૌદ્ધ વારસાનો સમૃદ્ધ વારસો ધરાવે છે, જેમાં દેવની મોરી, વડનગર, વલ્લભીપુર, જૂનાગઢ, ઉપરકોટ, ખંભાલીડા, સાના ગુફાઓ, તળાજા અને સિયોત જેવા સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે. ફાઉન્ડેશન માને છે કે હેરિટેજ સંરક્ષણ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમોશન અને પ્રવાસન વિકાસ માટે સંકલિત અભિગમ આ સ્થળોને વિશાળ વૈશ્વિક પ્રેક્ષકો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
આ દરખાસ્તમાં ‘ગુજરાત ગ્લોબલ બુદ્ધિસ્ટ પાર્ટનરશિપ’નો પણ સમાવેશ થાય છે, જે બૌદ્ધ દેશો અને નોંધપાત્ર બૌદ્ધ વારસો ધરાવતા દેશોને એકસાથે લાવી શકે છે. જેમાં થાઈલેન્ડ, શ્રીલંકા, મ્યાનમાર, વિયેતનામ, કંબોડિયા, લાઓસ, ભૂતાન, નેપાળ, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયાનો સમાવેશ થાય છે. આ સૂચિત મંચ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન સહયોગ, સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન, શૈક્ષણિક ભાગીદારી, હેરિટેજ સંરક્ષણ અને સંયુક્ત પ્રવાસન પહેલને સમર્થન આપી શકે છે.
ફાઉન્ડેશને ‘ગુજરાત બુદ્ધિસ્ટ હેરિટેજ એન્ડ ગ્લોબલ બુદ્ધિસ્ટ ટુરિઝમ માસ્ટર પ્લાન-2040’ તૈયાર કરવા માટે પ્રાથમિક ટાસ્ક ફોર્સનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. સૂચિત યોજનામાં હેરિટેજ-સાઇટ મેપિંગ, સંરક્ષણ અને માળખાગત સુવિધાઓની જરૂરિયાતો, બૌદ્ધ પ્રવાસન સર્કિટ, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી, રોકાણની તકો, ડિજિટલ દસ્તાવેજીકરણ, કૌશલ્ય વિકાસ અને ટકાઉ સમુદાય આધારિત પ્રવાસન આવરી લેવામાં આવી શકે છે.
આ પહેલ વિશે વાત કરતાં, સંઘકાય ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક અધ્યક્ષ ભંતે પ્રશીલ રત્ન ગૌતમે જણાવ્યું હતું કે, “ગુજરાતમાં એક નોંધપાત્ર બૌદ્ધ વારસો છે જે રાજ્યના પ્રવાસન અને આર્થિક વિકાસમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપી શકે છે. અમારો પ્રસ્તાવ એક માળખાગત પ્લેટફોર્મ દ્વારા વારસો, પ્રવાસન, આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને સ્થાનિક વિકાસને એકસાથે લાવવાનો છે. ગુજરાત સરકાર અને ગુજરાત ટુરિઝમના સમર્થનથી, અમારું માનવું છે કે ગુજરાત વધુ બૌદ્ધ શ્રદ્ધાળુઓ, વિદ્વાનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુલાકાતીઓને આકર્ષી શકે છે, જ્યારે સ્થાનિક સમુદાયો, MSME, હોસ્પિટાલિટી વ્યવસાયો અને પ્રવાસન સંબંધિત સેવાઓ માટે તકો ઊભી કરી શકે છે.”
તેમણે ઉમેર્યું, “સૂચિત કાઉન્સિલ બૌદ્ધ પ્રવાસન સર્કિટ વિકસાવવા, મુલાકાતીઓની સુવિધાઓ સુધારવા, રોકાણને પ્રોત્સાહિત કરવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી બનાવવા માટે લાંબા ગાળાનું માળખું પૂરું પાડી શકે છે. તે હેરિટેજ સાઇટ્સની આસપાસ રોજગાર અને સમુદાય આધારિત પ્રવાસન માટેની તકો પણ ઊભી કરી શકે છે. અમારો ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતના બૌદ્ધ વારસાને જાળવી રાખવાનો છે, સાથે જ તેને રાજ્ય માટે ટકાઉ આર્થિક અને પ્રવાસન તકોનો સ્ત્રોત બનાવવાનો છે.”
ગુજરાતમાં બૌદ્ધ વારસા પર 7મી આંતરરાષ્ટ્રીય બૌદ્ધ પરિષદના ભાગરૂપે, શાંતિ, કરુણા, સદ્ભાવના અને માનવ એકતાના સંદેશને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સુરતમાં ‘આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ પદયાત્રા’નું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
કોન્ફરન્સ બાદ, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિમંડળે ગુજરાતના બૌદ્ધ હેરિટેજ અને સાંસ્કૃતિક સ્થળોની મુલાકાત લીધી હતી. પ્રતિનિધિઓએ વડોદરામાં પવિત્ર બુદ્ધ અવશેષોના દર્શન કર્યા અને ગાંધીનગરમાં દાંડી કુટીરની મુલાકાત લીધી. પ્રતિનિધિમંડળે ગુજરાતના બૌદ્ધ વારસાને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન પ્રોફાઇલને મજબૂત કરવા અંગે ગુજરાત સરકારના પ્રવાસન સચિવ ડૉ. કુલદીપ આર્ય (IAS) અને ટુરિઝમ કોર્પોરેશન ઑફ ગુજરાત લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. વિપિન ગર્ગ (IAS) સાથે પણ ચર્ચા કરી હતી.
આ ચર્ચાઓ દરમિયાન, વડનગરમાં એક મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય બૌદ્ધ પરિષદ અને વડનગર, ગાંધીનગર અને વડોદરાને જોડતી આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ પદયાત્રા યોજવાની શક્યતા પણ પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી હતી. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતના બૌદ્ધ વારસા વિશે આંતરરાષ્ટ્રીય જાગૃતિ મજબૂત કરવા અને રાજ્યને હેરિટેજ, તીર્થયાત્રા અને શાંતિ પ્રવાસન માટેના ગંતવ્ય તરીકે પ્રમોટ કરવાનો છે.
સૂચિત પહેલમાં પ્રવાસન માળખું, હોસ્પિટાલિટી, ધ્યાન કેન્દ્રો, સંગ્રહાલયો, અર્થઘટન કેન્દ્રો (ઇન્ટરપ્રિટેશન સેન્ટર), સાંસ્કૃતિક ઉત્પાદનો અને તીર્થયાત્રાની સુવિધાઓમાં રોકાણની પણ પરિકલ્પના કરવામાં આવી છે. ફાઉન્ડેશનની દરખાસ્ત મુજબ, આવો વિકાસ સ્થાનિક રોજગારી, MSME, હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્ર અને ગ્રામીણ તેમજ સમુદાય આધારિત પ્રવાસનને ટેકો આપી શકે છે.
સંઘકાય ફાઉન્ડેશને ગુજરાત સરકારના માર્ગદર્શન અને મંજૂરીને આધીન સંસ્થાકીય, જ્ઞાન અને આંતરરાષ્ટ્રીય-સંકલન ભાગીદાર તરીકે સૂચિત પહેલને સમર્થન આપવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે.
સંઘકાય ફાઉન્ડેશન વિશે
સંઘકાય ફાઉન્ડેશન ધમ્મ અને શાંતિને પ્રોત્સાહન આપવાના મિશન સાથે કામ કરે છે અને બૌદ્ધ વારસો, આધ્યાત્મિક કાર્યક્રમો, આંતરરાષ્ટ્રીય બૌદ્ધ સહયોગ અને શાંતિ પ્રવૃત્તિઓ સંબંધિત પહેલો સાથે જોડાયેલું છે.
