પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે પબ્લિક સેક્ટરની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના રિટેલ આઉટલેટ્સ (પેટ્રોલ પંપ) દ્વારા મોટર સ્પિરિટ (MS – પેટ્રોલ) અને હાઇ સ્પીડ ડીઝલ (HSD) ના વેચાણ અને વિતરણને નિયંત્રિત કરતા અસ્થાયી નિયામક પગલાંને 1 જુલાઈ, 2026 થી પાછા ખેંચી લીધા છે.
પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટી (વેસ્ટ એશિયા ક્રાઇસિસ) ને કારણે ઊભી થયેલી વિક્ષેપની સ્થિતિ દરમિયાન, સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના રિટેલ ભાવ સ્થિર રાખીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઇંધણના ભાવમાં થયેલા તીવ્ર વધારાથી રિટેલ ગ્રાહકોનું રક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. આના કારણે રિટેલ ઇંધણના ભાવો અને જથ્થાબંધ (બલ્ક) ગ્રાહકો માટે લાગુ પડતા ભાવો વચ્ચે મોટો તફાવત સર્જાયો હતો. પરિણામે, કેટલાક ઔદ્યોગિક, વ્યાવસાયિક અને સંસ્થાકીય ગ્રાહકોએ રિટેલ આઉટલેટ્સ પરથી ઇંધણ મેળવવાનું શરૂ કર્યું, જેના લીધે ઇંધણના અન્યત્ર ડાયવર્ઝન (વળવાવવું), સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારની ઘટનાઓ સામે આવી, જેણે ઇંધણના ન્યાયી વિતરણને અસર કરી હતી.
આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે, 12 જૂન, 2026 ના રોજ અમલમાં મૂકવામાં આવેલા અસ્થાયી નિયામક પગલાં અંતર્ગત રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ગ્રાહક/વાહન દીઠ દરરોજ મહત્તમ 200 લીટર હાઇ સ્પીડ ડીઝલ (HSD) ની અસ્થાયી મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી અને ઔદ્યોગિક, સંસ્થાકીય તેમજ વ્યાવસાયિક ગ્રાહકો માટે રિટેલ આઉટલેટ્સના બદલે નિયુક્ત કન્ઝ્યુમર પંપ પરથી જ ઇંધણ મેળવવાનું ફરજિયાત કરાયું હતું. આ પગલાંનો ઉદ્દેશ્ય રિટેલ ગ્રાહકોને પેટ્રોલ અને ડીઝલની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાની સાથે ડીઝલના કાળાબજાર, સંગ્રહખોરી અને ડાયવર્ઝનને અટકાવવાનો હતો.
દેશમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા કર્યા પછી, સરકારે તારણ કાઢ્યું છે કે જાહેર હિતમાં હવે આ અસ્થાયી નિયામક પગલાંની કોઈ જરૂર નથી. તદનુસાર, 12 જૂન, 2026ના રોજના આ આદેશને 1 જુલાઈ, 2026 થી પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો છે.
આ અસ્થાયી પગલાંઓએ રિટેલ ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવાની સાથે સમગ્ર દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરી હતી. આ નિયંત્રણો પાછા ખેંચવા એ પુરવઠાની સ્થિતિમાં થયેલા સુધારા અને સામાન્ય પુરવઠા વ્યવસ્થાની પુનઃસ્થાપના દર્શાવે છે.
