ભારતના સૌથી મોટા સમૂહોમાંના એક અદાણી ગ્રુપે આગામી પાંચ વર્ષમાં તેના એરપોર્ટ ઓપરેશન્સને પરિવર્તિત કરવા માટે ૯૬,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજના જાહેર કરી છે, જેમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અપગ્રેડ અને રિયલ એસ્ટેટ વિકાસ પર ખાસ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. જીત અદાણીના નેતૃત્વમાં ગ્રુપનો એરપોર્ટ ડિવિઝન સ્થાનિક વિકાસને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યો છે, ખાસ કરીને નવી મુંબઈ અને મુંબઈ એરપોર્ટ પર તેના મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ દેશના તેજીમય ઉડ્ડયન બજારમાં પ્રવેશ કરે છે.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર અદાણી એરપોર્ટ હોલ્ડિંગ્સના ડિરેક્ટર જીત અદાણીએ પુષ્ટિ આપી હતી કે ગ્રુપ આ તબક્કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિસ્તરણને આગળ ધપાવી રહ્યું નથી. “ભારતનું ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર સંભાવનાઓથી ભરપૂર છે, અને અમારું ધ્યાન આ માંગને પહોંચી વળવા માટે વિશ્વસ્તરીય માળખાગત સુવિધા બનાવવા પર છે,” અદાણી ગ્રુપ હાલમાં ભારતમાં મુંબઈ, અમદાવાદ, જયપુર, લખનૌ, તિરુવનંતપુરમ, ગુવાહાટી અને આગામી નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ (NMIA) સહિત સાત એરપોર્ટનું સંચાલન કરે છે.
નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક એક ગેમ-ચેન્જર: નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક (NMIA) ઓક્ટોબર 2025 માં કાર્યરત થવાનું છે, તે અદાણીની ઉડ્ડયન વ્યૂહરચનાનો પાયો છે. રૂ. 19,000 કરોડના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે NMIA તેના પ્રથમ તબક્કામાં વાર્ષિક 20 મિલિયન મુસાફરોને સંભાળવા માટે રચાયેલ છે. જૂથ પહેલાથી જ ભવિષ્યના વિસ્તરણ માટે યોજના બનાવી રહ્યું છે,
બીજા ટર્મિનલ માટે બે વિકલ્પોનું મૂલ્યાંકન: 3-CPA (કોડ પેસેન્જર એરક્રાફ્ટ) ક્ષમતા ધરાવતું રૂ. 30,000 કરોડનું ટર્મિનલ અથવા 5-CPA રૂપરેખાંકન ધરાવતું રૂ. 40,000-45,000 કરોડનું ટર્મિનલ બનશે. લાંબા ગાળાના વિઝન પ્રમાણે NMIA ની ક્ષમતા વાર્ષિક 90 મિલિયન મુસાફરો સુધી વધારવાનું છે, જેમાં સંચિત રોકાણ રૂ. 1 લાખ કરોડ સુધી પહોંચશે. જીત અદાણીએ તેના વ્યૂહાત્મક મહત્વ પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું હતું કે,”NMIA મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન ક્ષેત્રમાં કનેક્ટિવિટીને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરશે અને મુંબઈના હાલના એરપોર્ટ પરનું દબાણ ઓછું કરશે.”
મુંબઈ અને તેનાથી આગળ: સમગ્ર ભારતમાં એક પહેલ મુંબઈમાં, જૂથ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર એક નવું ટર્મિનલ 1 બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે, જેમાં અંદાજિત રૂ. 5,000 કરોડના રોકાણનો સમાવેશ થાય છે. આ ટર્મિનલ 2032 સુધીમાં કાર્યરત થવાની ધારણા છે, જે મુંબઈને વૈશ્વિક ઉડ્ડયન હબ તરીકેનો દરજ્જો વધુ વધારશે. દરમિયાન, અમદાવાદ, જયપુર અને તિરુવનંતપુરમના એરપોર્ટ પર ટર્મિનલ અપગ્રેડ ચાલી રહ્યા છે, જ્યારે લખનૌમાં વિસ્તરણ કાર્ય આગળ વધી રહ્યું છે. ગુવાહાટીમાં, 2025 ના અંત સુધીમાં એક નવું ટર્મિનલ પૂર્ણ થવાની યોજના છે.
આ મેગા-પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી માટે અદાણી જૂથ આંતરિક સંચય અને દેવાના પુનર્ધિરાણના સંયોજનનો લાભ લેવાની યોજના ધરાવે છે. જીત અદાણીએ એરલાઇન વૃદ્ધિ સાથે માળખાગત વિકાસને સંરેખિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂકતા ઇન્ડિગો અને એર ઇન્ડિયા જેવા અગ્રણી કેરિયર્સ સાથેની ભાગીદારી પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે “અમારું લક્ષ્ય એક સીમલેસ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનું છે જ્યાં માળખાગત સુવિધાઓ અને એરલાઇન કામગીરી એક સાથે વધે,”.
ભારતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં તેજી, વધતી જતી આવક, વધતી જતી હવાઈ મુસાફરીની માંગ અને UDAN જેવી સરકારી પહેલોને કારણે ભારતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં અભૂતપૂર્વ વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. અદાણી જૂથનું જંગી રોકાણ આ ક્ષેત્રની લાંબા ગાળાની સંભાવનામાં તેના વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે. 96,000 કરોડ રૂપિયાના રોકાણ સાથે અદાણી જૂથ આગામી દાયકાઓ માટે ભારતના ઉડ્ડયન માળખાને ફરીથી આકાર આપવા માટે તૈયાર છે.
અત્યાધુનિક માળખાગત સુવિધાઓ અને વ્યૂહાત્મક સહયોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા અદાણી જૂથ ભારતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં એક મુખ્ય ખેલાડી તરીકે પોતાનું સ્થાન મજબૂત બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે. જેમ જેમ અદાણી જૂથ એરપોર્ટ વિકાસ યોજનાઓને વેગ આપી રહ્યું છે, તેમ તેમ બધાની નજર NMIA ના લોન્ચ અને તેના પોર્ટફોલિયોમાં પરિવર્તનશીલ અપગ્રેડ પર છે.
